Operacje gospodarcze a zdarzenia

Każdy powinien wiedzieć czym są operacje gospodarcze i przede wszystkim czym różnią się od zdarzenia oraz jakie typy operacji gospodarczych występują w rachunkowości.

Operacje gospodarcze ukazują zdarzenia gospodarcze, które wystąpiły w danej jednostce i na podstawie których dokonuje się następnie księgowań.

Warto wspomnieć, że nie wszystkie zdarzenia mogą być księgowane. Bowiem występują także zdarzenia, które nie wywołują żadnych zmian i dlatego nie są księgowane.

Operacja gospodarcza

Operacje gospodarcze, to zdarzenia, które muszą spełnić następujące warunki:

  • są wyrażone wartościowo (pieniężnie, czyli w złotówkach),
  • istnieje dowód księgowy, że dana operacja gospodarcza miała miejsce,
  • zachodzi w przedsiębiorstwie lub go dotyczy – zgodnie z rachunkowością, wszystkie zdarzenia gospodarcze muszą dotyczyć danego podmiotu gospodarczego i operacje te zmieniają wartość aktywów i pasywów firmy,
  • powoduje co najmniej dwie zmiany (powodują zmiany w bilansie po stronie aktywów, po stronie pasywów lub po obu stronach jednocześnie) – operacje gospodarcze zgodnie z zasadą podwójnego zapisu wywołują dwie równe wartościowo zmiany w stanie aktywów i/lub pasywów.
Przykłady operacji gospodarczych:
1. WB - potwierdzający przekazanie kwoty X dla Y 
2. KW - wypłacono naliczone wcześniej wynagrodzenia dla pracowników
3. Sprzedano dla Y wyroby gotowe, zapłata później 
4. Sprzedano towary, zapłata nastąpi później 

Podane przykłady są operacjami gospodarczymi, spełniają wszystkie ww. warunki, powodują zmianę w bilansie i mogą być zaksięgowane.
Zdarzenie

W związku z powyższym zdarzeniem, którego nie zaliczamy do operacji gospodarczej i nie księgujemy w ewidencji księgowej możemy nazwać, to zdarzenie, które nie spełnia przynajmniej jednego z w.w. warunków.

Przykłady zdarzeń: 
1. Skierowano do banku polecenie księgowania zapłaty kwoty X 
2. Podpisano w banku umowę kredytu
3. Złożono w banku pełnomocnictwo dla księgowej do dysponowania rachunkiem bankowym

To nie są operacje gospodarcze, a jedynie prośby/informacje. Nie powodują ona żadnej faktycznej zmiany.
Typy operacji

Wyróżniamy cztery typy operacji gospodarczych, które wpływają na stan, zmianę  składników aktywów i pasywów jednocześnie lub pojedynczo.

  1. AKTYWA (A + z – z = P) – zmniejsza się jeden składnik aktywów, a zwiększa jednocześnie inny składnik pasywów. Zmiana następuje tylko w aktywach.
  2. PASYWA (A = P + z – z) – zmniejsza się jeden składnik pasywów, zwiększa jednocześnie inny składnik aktywów. Zmiana następuje w pasywach.
  3. AKTYWNO-PASYWNA zwiększająca (A + z = P + z) – zwiększa się jeden składnik aktywów, a zwiększa jeden inny składnik pasywów. Zmiana następuje w aktywach i pasywach na plus „+”.
  4. AKTYWNO-PASYWNA zmniejszająca (A – z = P – z) – zmniejsza się jeden składnik aktywów i zmniejsza się jeden inny składnik pasywów. Zmiana następuje w aktywach i pasywach na minus „-„.
Legenda: A - aktywa, P - pasywa, z - zmiana

Przy pkt. 1 i 2 suma bilansowa nie zmienia się, natomiast  w przypadku pkt. 3 suma bilansowa rośnie, a w pkt 4 suma bilansowa maleje.

  • Na koniec trzeba jeszcze wspomnieć, że operacje gospodarcze, które powodują zmiany  składnikach w bilansie – w aktywach i pasywach nazywane są operacjami bilansowymi.
  • Natomiast te operacje, które mają wpływ na zmianę z jednej strony aktywów lub pasywów, a z drugiej strony powstanie kosztu/straty lub przychodu/zysku, określane są jako operacje niebilansowe – wynikowe.
Przykład operacji gospodarczej do zaksięgowania odnośnie zakupienia nowych materiałów do firmy. 

1. Zakup materiałów od firmy X gotówką

Powyższy zakup spełnia wszystkie warunki wymienione w powyższym artykule, aby uznać ją za operację gospodarczą, ponieważ da się ją wyrazić wartościowo, a zakup materiałów powoduje zmiany zasobów i/lub źródeł ich finansowania. 

Zmiana następuje w aktywach - wzrasta wartość materiałów (w magazynie), a maleje ilość gotówki (w kasie).

- Konto Materiały na "+" (po stronie Dt) zwiększają się materiały
- Konto Kasa na "-" (po stronie Ct) zmniejsza się gotówka/kasa

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *